son depremler

AMAÇ

     Şiddetli depremler; toplumda can kaybı, yaralanma, ev ve iş kayıpları gibi yıkıcı trajedilere sebep olur. Bununla beraber,
dünyada yaşanan geçmiş depremlerde elde edilen deneyimlerden, bu kayıpların çoğunun önlenebileceği öğrenilmiştir.
      Binalardaki eşlyaların depreme karşı önlemini almak bile, birçok yaralanma, maddi kayıp ve hatta can kaybı riskini azaltacaktır.

Bu çerçevede bizim amacımız:
• Yapısal olmayan elemanlardan kaynaklanabilecek tehlikeler hakkında bilinci artırmak,
• Risklerin nasıl belirlenebileceği hakkında bilgi vermek,
• Riskleri belirleyip tehlikenin en aza indirilmesi için yota için en uygun malzemeleri kullanmaktır.



YOTA HAKKINDA ;

BİRİNCİ İLKE ; YAPISAL OLMAYAN TEHLİKELER CİDDİYE ALINMALIDIR

Yapısal olmayan hasarlar, çok sayıda önlenebilir yaralanma ve ölümlere sebep
olmuştur. Bu hasarlar aynı zamanda, kurtarma ve yardım operasyonlarına engel
oluşturur, büyük maddi kayıplara yol açar ve depremin ardından hayata devam
etmeyi zorlaştırır.

Bunları biliyor muydunuz?
• 1999 izmit depremindeki yaralanmaların %50’si, ölümlerin %3’ü yapısal
olmayan elemanlardan kaynaklanmıştır.
• 1999 izmit depreminden sonra, hayatta kalanların yaşadığı maddi kayıpların
%30’unu mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazların ve diğer değerli eşyaların
oluşturduğu tahmin edilmektetir.
• Yapısal olmayan hasarlar, işyerlerinin ve okulların aylarca kapanmasına,
öğrencilerin öğrenimlerini sürdürecek yerlerinin kalmamasına neden olabilir.
• 1994 yılında Amerika’daki Northridge depreminden sonra, yapısal hasarı
olmayan ya da çok az olan 10 büyük hastane yapısal olmayan elemanların
yarattığı hasarlardan dolayı boşaltılmak ya da kapatılmak zorunda kalmıştır.
Sonuç olarak, tıbbi yardım kesintiye uğramıştır.

İKİNCİ İLKE ; YAPISAL OLMAYAN TEHLİKELER AZALTILABİLİR

Yapısal olmayan tehlikeleri azaltmanın birçok yolu vardır. Bunlar herkesin
uygulayabileceği basit önlemlerden, profesyonel destek gerektirecek karmaşık
önlemlere kadar uzanır. Bu önlemlerin tümü önemlidir. Yapılan risk azaltma
işlemine Yapısal Olmayan Tehlikelerin Azaltılması (YOTA) adı verilir.
Tehlikeler, küçük adımlar atılarak azaltılır. Her adım önemlidir.

ÜÇÜNCÜ İLKE ; DEPREM HAREKETİ FARKLI YÖNLERDEN GELEREK NESNELERİN KAYMASINA 
YA DA DEVRİLMESİNE YOL AÇAR

Yapısal olmayan tehlikeleri belirlerken, deprem hareketinin, her gün hissedilen
yerçekiminden farklı olduğu unutulmamalıdır. Bir nesne bırakıldığında doğrudan
yere düşer. Dünyanın yerçekim kuvveti nesneyi yere doğru çeker. Oysa farklı
yönlerden gelen deprem dalgaları farklı tehlikelere yol açar. Devrilebilecek veya
kayabilecek eşyaları tanımlarken mümkün olan her yöndeki hareketi göz önünde
bulundurmak gerekir.
KOLAY DEVRiLEBiLECEK EŞYALAR:
1. Yüksekliği genişliğinden veya derinliğinden fazla olan eşyalar:
Eşyanın yüksekliği derinliğinin 1.5 katından FAZLA ise,
öne ya da arkaya kolaylıkla devrilebilir.
Eşyanın yüksekliği genişliğinin 1.5 katından FAZLA ise,
yanlara kolaylıkla devrilebilir.
2. Üst kısmı alt kısmından daha ağır olan eşyalar:
Bu eşyalar, her yöne kolaylıkla devrilebilir.
KOLAY KAYABiLECEK EŞYALAR:
1. Tekerlekli olan eşyalar
2. Devrilemeyecek kadar alçak olan eşyalar
3. Seramik ve ahşap gibi kaygan zemin üzerinde duran eşyalar
4. Alt kısmı üstünden çok daha ağır olan eşyalar

DÖRDÜNCÜ İLKE ; EŞYALARIN, İNSANLARA VE BİRBİRLERİNE ÇARPMASI ÖNLENMELİDİR

Bu nedenle, sıkı bir şekilde sabitlenmesi önemlidir.
Eşyalar; insanlara, binayı oluşturan elemanlara veya birbirine çarptığında yaralanmaya ve 
hasara sebep olurlar. Tehlikenin sebebi; eşyanın kendi hareketi değil, bir kişiye,
başka bir nesneye ya da bir yere çarpmasıdır. Mobilya, duvarla arasında boşluk kalarak 
veya gevşek bir şekilde sabitleniyorsa, yapılan sabitlemeye rağmen bir deprem sırasında 
sürekli duvara çarpabilir. Bu nedenle, eşyaları mümkün olduğunca sıkı bir şekilde sabitlemek,
iyi bir çözüm olacaktır. Sabitlenen eşya ile duvar arasında boşluk kalması kaçınılmazsa, bu boşluğa, 
eşyanın köşelerinden bir dolgu malzemesi yerleştirmek, hem mobilyanın hem duvarın
hem de bağlantı elemanının korunmasına yardımcı olur.
Sabitleme amacıyla kullanılan dokuma kayış ve plastik klipsli şeritlerin de, sabitledikleri eşyayı hiçbir yere
çarpmayacak şekilde sıkıca tutmaları için, gevşek bırakılmamaları gerekir.

BEŞİNCİ İLKE ; EŞYALAR, KAYMALARINI VEYA DEVRİLMELERİNİ ENGELLEMEK AMACIYLA YAPISAL
VEYA SAĞLAM YAPISAL OLMAYAN ELEMANLARA SABİTLENMELİDİR

Amaç, nesnelerin bina içerisinde savrulmaları yerine, binanın yapısıyla beraber hareket etmelerini sağlamaktır. Bazen nesneler
taşıyıcı elemanlara, bazen de kuvvetli malzemeden yapılmış olan sağlam yapısal olmayan elemanlara sabitlenebilir.
Alçıpan, gazbeton ve kerpiç duvarlar, gerekli önlemler alınmadığı sürece, eşyaların sabitlenmesi için uygun
yüzeyler değildir.Eşyaların sabitleneceği raf, dolap ve masaların da sabitlenmiş olduğundan emin olmak önemlidir.
Yeterli harç kullanılarak yapılmış olan tuğla duvarlar, yapısal olmayan elemanlar olmasına rağmen, eşyaları
sabitlemek için uygun ve sağlam yüzeylerdir.

ALTINCI İLKE ; EŞYALAR, EN ÇOK HAREKET EDEBİLECEK YERLERİNDEN SABİTLENMELİDİR

Eşyaların nereye ve ne şekilde sabitlendiği çok önemlidir. Genellikle en doğru yöntem, eşyaları devrilirken en çok hareket
edecek yerlerinden sabitlemektir. Eşyaları yanlış şekilde sabitlemek, önlemlerin etkisini azaltabilir ya da bu
önlemlerin hiçbir işe yaramamasına sebep olabilir.